De Militaire Willems-Orde in de 21e eeuw
Aan de eerbiedwaardige geschiedenis van de Militaire Willems-Orde hoeft niet te worden getwijfeld. De orde heeft zich in haar inmiddels meer dan 190-jarige bestaan bewezen als een monument van militair en maatschappelijk eerbetoon. Maar het was onduidelijk of er in de eenentwintigste eeuw nog wel een toekomst was voor een instelling die dateert uit 1815 en tal van traditionele ceremoniële gebruiken kent, zoals de ridderslag. Wat betekenen begrippen als moed, beleid en trouw in een tijd waarin strijd tegen een vijand vervangen is door 'vredesmissies'?
Het zijn eigentijdse variaties op eerder in de geschiedenis van de Militaire Willems-Orde gestelde vragen. Tot wezenlijke veranderingen in de organisatie en doelstellingen van de orde hebben die echter nooit geleid. Slechts eenmaal zijn de uit 1815 stammende wet en bijbehorend reglement herzien, in april 1940. Maar dat betrof voornamelijk details.
Tot 1940 was de Militaire Willems-Orde de enige dapperheidsonderscheiding in Nederland. Bij de Nederlandse Regering ontstond tijdens de tweede wereldoorlog de behoefte om over meerdere onderscheidingen te beschikken om moedig en dapper gedrag te kunnen belonen. Om die reden werd in 1940 te Londen een Commissie Militaire Onderscheidingen gevormd die vervolgens vier nieuwe dapperheidsonderscheidingen heeft ingesteld. Na de Militaire Willems-Orde volgen:
de Bronzen Leeuw (1944)
het Bronzen Kruis (1940)
het Kruis van Verdienste(1941)
het Vliegerkruis(1941)
Door de instelling van deze 4 dapperheidsonderscheidingen heeft het toekennen van de MWO ongetwijfeld meer cachet gekregen.
Wie terugblikt op de geschiedenis van de Militaire Willems-Orde wordt getroffen door het gemak waarmee de orde voortdurend recht wist te doen aan de tijdgeest en maatschappelijke en militaire behoeften. Of het nu Waterloo, de Belgische Opstand, Atjeh, de Tweede Wereldoorlog, de Politionele acties of Korea betrof, telkens weer was het de Militaire Willems-Orde die de gevoelens in de samenleving in militaire kringen vertaalde door uitzonderlijke daden te belonen en betekenis te geven. Uit de toekenning van de Militaire Willems-Orde aan kapitein Marco Kroon blijkt dat de orde dat vermogen na bijna 195 jaar niet heeft verloren.
Vredesmissies zoals die in Afghanistan gaan noodzakelijkerwijs gepaard met gewapende strijd tegen een vijand, om te komen tot een veiliger leefomgeving richting vrede en wederopbouw. De omstandigheden tijdens deze 'vredesmissies' verschillen soms niet van van wat wij als 'oorlogse' omstandigheden zouden bestempelen. Er hebben zich in Afghanistan in de strijd dan ook al vele dappere situaties afgespeeld waarbij ondermeer moed, beleid en trouw is getoond.