H

 haakbussen in Nederlandse collecties 118

 haar- en baarddracht in het Ned.Leger 1680-heden 245

 Haarlem

• het beleg van Haarlem in 1573 82
• over de invloed van winterweer op militaire operaties tijdens het beleg van Haarlem 1572-1573 364
• de Werkplaats tot herstel van Antiek Textiel te Haarlem (1964) [37]

 Haeze, G.F.J., (geb. 1903);de helm door hem gedragen als bestuurder van de Renault-tank van de Koninklijke landmacht in de jaren 1928-1940 494 (p. 255-257)

 hagelpatronen, bandelier voor, zie» uitrustingsstukken

 Hahn, Albert, (1877-1918) tekenaar, zie» oorlogsgeweld, oorlogskunst

 half harnas (halfharnas) zie» harnas, zie ook  restauratie» [-van harnassen]

 halsberg, halskraag, foutieve benamingen voor ringkraag, zie» harnas

 halssnoer, het, als officiersdistinctief, zie» emblemen

 halvemaanblazers, de rol in en de uniformering van de, in de Tête de Colonne 1800 311

 handgranaat

• de handgranaten in het Nederlandse leger 1815-1918 154, 168
• de ontwikkeling van handgranaten tijdens WO I, zie» vuurwapens

 handschoenen, zie» uitrustingsstukken

 handschriften

• hs. uit 1721 van de artillerieofficier Herman Gelinck met maatschetsen van artilleriematerieel; enkele illustraties van kanonnen en houwitsers gebruikt in 362
• hs. bijgehouden door Elias, Eibert, (1693-1750) brigadier van het Staatse leger van 17 april tot 18 oktober 1745 448 (p. 248-249)
• manuscript over de militaire hulp bij de watersnood van 1926, geschreven door W. Porsius Pzn. 371 (p. 154)

 handvuurwapens (inclusief toebehoren)

• Nederlandse handvuurwapens uit de 17e eeuw in Russische collecties 349
• bespreking van enkele bijzondere handvuurwapens uit een deel van de collectie van H.L. Visser, sinds 2002 eigendom van het Rijksmuseum en waarvan een selectie van ca. 120 exemplaren sinds 2003 onder de naam Meesterwerk in de basiscollectie van het Legermuseum is opgesteld 451
• lijst van handvuurwapens die in 2000 zijn overgedragen door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) aan het Legermuseum 427 (p. 115)
• zilveren ruimnaald (zundgatprikker) 1843; beschrijving als aanwinst in 1995 343 (p. 119)
• bandelier voor hagelpatronen gedragen door Stadswachten van het KNIL 1941 371 (p. 150)
• zie ook pistoolmitrailleur»
• zie ook schoudervuurwapens», vuistvuurwapens»
• zie ook op naam van het slotsysteem (lontslot, radslot, snaphaanslot, vuursteenslot, percussieslot enz.)
• zie ook op naam wapensoort (geweer, karabijn, pistool, revolver enz.)

 harde-bijstandsverlening door de marechaussee, zie» Koninklijke marechaussee

 Hari, J.I., oeuvre-kwalificatie 69 (p. 78)

 harnas

• een Bourgondisch harnas 3
• het harnas van Karel van Gelre (ca. 1518), restauratie en conservering door Legermuseum [9]
• een Turkse wapenrusting uit de 15e eeuw (maliënkolder [juschman] en tulbandhelm zonder maliënsluier) [20]
• harnashandschoenen (eig. wapenhandschoenen) in de gotische stijl, gemaakt van gietijzer, midden 19e eeuw, vermoedelijk van een gietijzeren kachel in harnasvorm 371 (p. 148)
• Gert Groenendijk, Een vermeend harnas van [Peter] von Speyer [der Ältere] ontleed [en als replica met vervalste merken bevonden] 485
• de in 1998 door Gotscha Lagidse voor het Legermuseum gemaakte replica van het harnas van prins Maurits te Wenen 400 (p. 133-134)
• de harnaspolijsterij, prent uit het werk Nova Reperta (ca. 1600) van Stradanus (= Jan van der Straat, 1523-1605) 433 (p. 211-212)
• harnasdelen (ringkraag en twee borstplaten, alle gestempeld met het wapen van Dordrecht en het (arsenaal?-)stempel M.E., perioden 1600-1650, 1575-1600 resp. 1625-1650 371 (p. 149-150)
• zie ook restauratie» (-van harnassen)

 hautebois (= hobo), zie» hoboïsten

 havenverdediging door overgebleven en door de Duitsers 1941-1945 ingezette 4,7 pag kanonnen in gietstalen koepels 298

 Haye, Joost De la, (maker v. vuursteenpistool ca. 1655) 264

 Hazemeyer vuurleidingstoestel LG 4/5 (ontwikkeling tot 1940) 256

 Heer, R.A.M. de, vinder en verkoper van Middeleeuwse loden buskogels, zie» kogel

 Heijberg, Johannes Gerardus, (1869-1952) diens schilderij van twee onderofficieren der grenadiers in het onderofficiersverblijf van een kazerne omstreeks 1885; levensbeschrijving en oeuvrekwalificatie 366 (p. 355-357)

 Helena, Sint, (Sint Helena), zie» Napoleon

 helm
[vroege helmen tot ca. 1800]

• helm van Chalkis (15e eeuw) [48]
• tulbandhelm (bij Turkse wapenrusting 15e eeuw) [20]

[legerhelmen sinds ca. 1900]

• de Nederlandse legerhelmen, 1916-1928 100, 143, 366
• de collectie gevechtshelmen sinds de 19e eeuw van Frits Behrendt 262
• de Duitse Stahlhelm M 16 zoals na WO I gedragen door de leden van de Amsterdamse vrijwillige burgerwacht 386 (p. 165-166)
• De helm met de cent (de Nederlandse gevechtshelm N.M. [M.1927]); ontwerp en ontwerper van de cent, het frontplaatembleem; vergelijking met eigentijdse Duitse helmontwerpen 366
• invloed van Nederlandse helm op de Roemeense gevechtshelmen sinds 1939 278
• de Amerikaanse helm M1C Model 1942 voor parachutisten, in het bezit van een Nederlandse 2e luitenant als verbindingsofficier bij de staf van de Bevelhebber der Nederlandse Strijdkrachten (B.N.S.), Prins Bernhard die de helm in sept. 1944 uit Groesbeek had meegenomen 434 (p. 215)
• Britse legerhelm Mk. II gedragen door generaal M.J. Kruls 329 (p. 106)
• zie ook cavaleriehelmen»

[valhelmen enz.]

• de helm gedragen door G.F.J. Haeze (geb. 1903) als bestuurder van de Renault-tank van de Koninklijke landmacht in de jaren 1928-1940 494 (p. 255-257)

 Hem, Piet van der, (1885-1961) tekenaar, zie» oorlogsgeweld, oorlogskunst

 Hembrug, zie» Artillerie Inrichtingen

 Hembruggeweer, zie» geweer [-Mannlicher]

 Hemelrijck, J. L. van, oeuvre-kwalificatie 69

 Henckel, Carl, (1862-1929, Duits militair kunstenaar) [21]

 Hendrikx, firma, zie» pet

 Herinnering aan kleurrijk Europa (naam van tentoonstelling) [5]

 herinneringsalbum, zie» fotoalbum

 herkenningsplaatjes in het Nederlandse Leger sinds 1940 208

 Hermitage museum (Sint Petersburg); Nederlandse 17e-eeuwse handvuurwapens uit de collectie van de Hermitage, tentoongesteld in het Legermuseum 349

 Hertogh, W.G. de; het aan het Legermuseum geschonken ensemble van documenten m.b.t. zijn leven als onderofficier bij de KL 1904-ca.1930 448 (p. 253-254)

 's Hertogenbosch

• gemeente s-Hertogenbosch, (schenker) 329 (p. 108)
• het beleg van s-Hertogenbosch in 1629, zie» beleg

 Heuven, W.A. van, kolonel der mariniers, diens rol bij ontwerp van de uniformering van het Papoea Vrijwilligerskorps (PVK) 184

 High Power (FN-Browning pistool), zie» vuistvuurwapen

 Hillegaert, Pauwels van, (1595/6-1640) schilder van de afdanking der waardgelders in Utrecht in 1618, zie» Waardgelders

 Hindeloopen (Friesland)

• pentekening in kleur door J.A. Langendijk van een luitenant der infanterie bij een bloemenverkoopster in Hindelooper klederdracht, 1816 494 (p. 242-244)

 Hinkelaar, S., drukker te Amsterdam, zie» Langendijk

 Historisch Museum Rotterdam, harnassen van het, zie» restauratie (-van harnassen)

 Historische Bibliotheek Delft (HBD), zie» collectie Legermuseum Oude Drukken

 Hitler, Adolf, Duits kanselier en Führer des Deutschen Reiches 1933-1945

• over de rol van het erezwaard van Hitler, hem aangeboden door de stad Solingen, in het ontwerp van de eresabel voor generaal Eisenhower, zie 482

 hobbymodellen, zie» miniaturen

 hoboïsten, de rol in en de uniformering van de, in de Tête de Colonne 1700-1813 311

 Hoef, C.J. van der, (1875-1933) ontwerper van het frontembleem van de Nederlandse legerhelm N.M. (M.1927); levensschets en het ontwerp 366

 Hoefer, F.A., (1850-1938)

• biografie van Hoefer 76
• brief uit 1921 van Hoefer aan de Minister van Oorlog 226
• Paul Knevel, De vaderlandsliefde en militaire trots van Frederic Adolf Hoefer:de vormende jaren van het Legermuseum 412

 Hoefsmidschool, zie» Rij- en Hoefsmidschool

 Hoek van Holland, het pantserfort [aan de], 1880-1940; bewapening, voeding, sanitaire en medische voorzieningen; Mobilisatie 1914-1918; van fort naar museum (Nederlands Kustverdedigingsmuseum) in 1986 383

 Hoepen, , fotograaf van de Boerenoorlog, zie» expositie Legermuseum

 Hof, E.A., (aquarellist van de Mobilisatie 1939-1940) 259

 Hoffers, T.C., Rotterdam, drukker van twee pamfletten uit 1831 of kort daarna, over de Tiendaagse Veldtocht 371 (p. 152-154)

 Hogere Intendance bekwaamheid, borstembleem voor, zie» borstembleem

 Hollanderkorps, zie» Boerenoorlog [-Nederlandse vrijwilligers enz.]

 Hollandse Brigade in Engelse Dienst 1799-1802 98 (English translation: The Dutch Brigade in English Service, see 110)

 Hollandse Waterlinie, zie» Mobilisatie [1939-1940]

 holle lading, zie» granaat [-Ron Knip]

 hondentractie in het Nederlandse Leger 1913-1919 113

 Honderd Zwitsers, zie» Cent Suisses

 Hongertocht, De, roman (1936) door M.H. Székely-Lulofs, over een KNIL-patrouille in Atjeh in 1911, waarvan maar één overlevende terugkeerde; korte bespreking van het boek 433 (p. 209)

 hoofddeksels, militaire, zie» helm, zie» naam desbetreffend hoofddeksel (b.v. hoed, steek, tsjapka, kepi, pet, grenadiersmuts, veldmuts,enz.)

 Hoogervorst, J.G., soldaat bij de 7-December-Divisie in Nederlands-Indië 1948; diens gesproken brieven op gramofoonplaten 343 (p. 111-112)

 Hoorn (Noord-Holland); Reglement voor de schuttereije der stad Hoorn (Hoorn:W. Breebaart, 1788); korte bespreking van de inhoud van dit reglement als aanwinst voor het Legermuseum 386 (p. 161-162)

 hoornblazers, de rol in en de uniformering van de, in de Tête de Colonne 1700-1813 311

 Hospitaal, zie» veldhospitalen

 Hospitaalkar, zie» ambulance

 Houtblazers, zie» hoboïsten

 Houtman, J.P., oeuvre-kwalificatie 69 (p. 78)

 houwitser

• kanonnen en houwitsers: de Staatse veldartillerie in de periode 1700-1750 (o.a. de na 1690 ingevoerde houwitser) 362
• de ontwikkeling van de Dicke Bertha tijdens WOI, zie» vuurwapens
• de houwitser lang 15 (1940) 185

 Hove, B.J. van, oeuvre-kwalificatie 69 (p. 78)

 Hoynck van Papendrecht, J. (1858-1933)
[in datumvolgorde op inhoud v.h. kunstwerk]

• oeuvre-kwalificatie 69 (p. 77), 302
• Paulus Cornelis Hoyck van Papendrecht, ritmeester bij de huzaren van het leger van het Koninkrijk Holland (1806-1810), voorvader van de schilder 401 (p. 139)
• Eerste ontmoeting van Nederlandse en Pruisische troepen in de avond van 18 juni 1815 na de slag bij Waterloo, nabij Maison du Roi (schilderij ca. 1901) 29
• Veldartillerie bij schietoefening op de heide (schilderij, 1880-1896) 217
• Rijdende Artillerie bij schietoefening op de heide (schilderij, 1897) 176
• De Rijdende Artillerie komt in stelling in de slag bij Waterloo (schilderij van vóór 1906) 115
• Nederlandse Infanterie bij het beklimmen van een muur (aquarel, na 1908) 195
• ruiterportret v.e. kornet v.h. 4de Regiment Huzaren 1912, bekeken en besproken door drs J.A.C. Bartels 302
• Victor de Stuers (1843-1916) en Jan Hoynck van Papendrecht en de gebeurtenissen bij de bruggen over de Berezina 25-29 november 1812; iconografisch onderzoek en vergelijking 392
• portret uit 1910 door Hoynck van Papendrecht van L. Roelfsema, voor die gelegenheid gekleed in het uniform van een Oostenrijks cavalerieofficier 492
• schetsboek ca. 1918 met aquarellen van tijdens WO I alhier geïnterneerde buitenlandse krijgsgevangenen 408
• schilderij van een parade door vrijwillige burgerwachten, gehouden te Breda in 1920 386 (p. 165-166)

 Huguenin,

• S.J. von, (kolonel en van 1872-1888 directeur van de Rij- en Hoefsmidschool te Amersfoort) von Huguenins typoscript over de verbetering van de lichaamshouding van paarden 356 (p. 118)
• Ulrich, enige opmerkingen over Huguenin als leraar handtekenen op de KMA te Breda (inclusief diens lithografisch portret uit 1832) 438 (p. 38-39)

 Huijsmans, Constant, (1810-1886) tekenleraar aangesteld in 1837 aan de KMA te Breda en schrijver van een werk over landschapstekenen (1839) en van de Grondbeginselen der teekenkunst (1852) 438 (p. 49-50)

 Huldingingsmars, De, zie» muziek

 Hulk, Abraham Jacobsz, (1751-1817) etser van de prent ontworpen door P. Coyon en getiteld Het nut der burgerwapening (1785), met een vers van J. Voorman 465 (p. 340)

 hulpkorpsen in Ned. Indië, uniformen en onderscheidingstekenen 1812-1942 253

 hulpverlening

 hulsbajonet (eig. sokkelbajonet), zie» bajonet

 humanistisch raadsman in het leger, zie» geestelijke verzorging

 humanitaire beginselen in de oorlogvoering zie» militair en maatschappij, zie» oorlogsgeweld

 Humbert de Superville, D.P.G., de eerste leraar handtekenen bij de marine, aangesteld in 1803 aan boord van het v/m fregat Euridice in de haven van Hellevoetsluis 438 (p. 39-40)

 Husarenregiment Königin Wilhelmina der Niederlande (hannoversches) Nr. 15 105, 106

 huzaren

• (Bat Republiek, 1795-1806), uniformen en uitrustingsstukken 102
• (koninkrijk Holland, 1806-1810) de ritmeester der huzaren Paulus Cornelis Hoynck van Papendrecht (1858-1933) 401 (p. 139)
• 3e Regiment Huzaren, de laatste schimmels aldaar ingedeeld (1861-1880) 194
• de huzarenuniform van de prins van Oranje bij Waterloo 5
• 2e Eskadron, 3e Rgt. Huzaren, vier schimmels tijdens de Mobilisatie 1939-1940 203
• Huzaren van Boreel (1814-1841), Regiment, (uniformen) 205
• Huzaren van Sytzama (1814-heden), Regiment, (uniformen) 228
• kornet van het 4e Rgt. Huzaren in 1912 (ruiterportret) 302
• Blauwe huzaren, hun pelotonsgewijs opgestelde paarden verzorgend in een bivak te Lochem, 1903; aquarel door W.C. Staring 294
• Huzaren met mantels schuilen voor de regen tijdens een manoeuvre; aquarel door W.C. Staring 294
• huzaren-motorrijder 1938-1950; samenstelling 1e en 2e regiment, personeel, uniformen, materieel, bewapening, garnizoenen, opleiding;hun acties tijdens de Mobilisatie 1939-1940 en de meidagen van 1940 365

 Huygens, Frederik Lodewijk, (1802-1887) lithografisch tekenaar aangesteld aan de KMA in 1838, tevens schrijver van een militair leerboek m.b.t. het wassen met inkt en landschappen 438 (p. 49)