terug

A | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P, Q | R | S | T | U | V | W, Y | Z

baard- en haardracht in het Ned.leger, 1680-heden 245

Baby Nambu, zie» vuistvuurwapen

Backer, Hilmar Johannes, (1804-1845) diens prent uit ca. 1832, getiteld Gezigt op de stad Antwerpen, den dag na het bombardement op de 28 october [sic] 1830, naar het schilderij van I. Schouman de Generaal Chassé op de Citadel van Antwerpen, de morgen na het bombardement van de stad op 29 October 1830 466 (p. 357-359)

Bactrië, zoals geëxposeerd in het Legermuseum, zie» expositie Legermuseum

bajonet

  • de vervanging van de infanteriepiek door de insteekbajonet en later de sokkelbajonet tijdens de Spaanse Successie-oorlog 1702-1713 337
  • de bajonetschermkunst (geweervechten) in Nederland 1841-1908; schermboeken en -reglementen en het Beaumont schermgeweer 397
  • over een tijdens de Boerenoorlog op de Engelsen veroverde bajonet v.h. Pattern 1888 Mark II 2nd Version gemaakt door Wilkinson 294
  • de bajonet van de Sten Gun Mark 2 294

balgen (cadettentaal 1851-1940) 137

Baling-Baling; de actie bij Pintjoeran-Baling-Baling op 20 juli 1949 op Midden-Sumatra tijdens de 2e Politionele Actie; n.a.v. de verwerving door het Legermuseum van een aquarel van deze actie door Dahlan Djaz 393

ballistiek

  • het stopping power onderzoek van 1912 (externe en wondballistiek) 283

bamboehoed van het KNIL; ontwikkeling 1904-1942 179

Bandoeng (Bandung)

  • de Koninklijke Militaire Academie in Bandoeng, 1940-1942 (van jan.-mrt. 1942 in Garoet) alsmede het CORO aldaar, 1938-1941 439

barakkenkazerne, zie» architectuur

baret en baretemblemen

  • het baretembleem gedragen door L. Tröger, Nederlands vrijwilliger tijdens de Boerenoorlog (nl. de zgn. Tweede Vrijheidsoorlog 1899-1902) deel uitmakend van diens schenking van egodocumenten 433 (p. 212)
  • Amerikaanse, Britse en Canadese tankemblemen 1917-1945 [[51]]
  • ontwerptekeningen, matrijzen en gipsmodellen voor baretemblemen (-gespen) van de KL 1945-1946 356 (p. 112-114)
  • de baretgesp in de Kon. Landmacht 1945-1947 153
  • het baretembleem van het Indisch Instructie Bataljon van de Kon. Landmacht 1946-1949 (ontworpen door F.J.H.Th. Smits) 418 (p. 184)
  • baret van een waarnemer van de West Europese Unie, 1990 418 (p. 186)

Bas Backer, D.W., (1806-1810) 79

Baschet (uitgever te Parijs), zie» Goetschy

Bataafsche Republiek 1795-1806

  • uniformen
  • uniformen van het Bataafse leger 87 99, 102, 109, 146
  • uniformen van het Corps van Nationaal Bataafse Jagers 1793-1795 310
  • Harm Stevens, Sabel met schede en draagstel; vermoedelijk van een officier van de grenadiers in het Bataafse leger, 1790-1795 494 (p. 235-237)
  • levensgeschiedenis van G.D. Benthien, in 1795 sgt.-majoor bij de Bataafse Pontonniers en in 1823 majoor en bevelhebber van de pontonniers in het Nederlandse leger 378
  • openbare aanbesteding door de Agent van Oorlog der Bataafsche Republiek van de werving van manschappen en de aanschaf van krijgsbehoeften voor de Rijdende Artillerie (ca. 1798-1801) 386 (p. 163-164)

batikdoeken, militaire

  • militaire batikdoeken, gekocht door en/of gemaakt in opdracht van KL-militairen in Nederlands-Indië 1945-1949 345, 346, 387 (p. 170-171), 494 (p. 248-252)

battle dress, zie» gevechtskleding

Beaumontgeweer, zie» geweer

Beckermitrailleur, zie» vuurwapens

bedden en kledingkasten in kazernes van het Nederlandse leger 1814-1994 332

bedil sedang besar, zie» lantaka

Begeer, Koninklijke, (Voorschoten) producent van de in 1945 ontwerpen nieuwe baretgespen voor de KL en tevens maker van de gipsmodellen en matrijzen (positief- en snijmallen) daarvoor 356 (p. 112-114)

behoud en beheer, zie» conservatie

beleg (van)

  • s-Hertogenbosch (1629) zoals afgebeeld op de vogelvluchtkaart Expugnatio Sylvae Ducis uit 1631 door Salomon Saverij en Balthasar Florisz van Berckenrode de Jonge naar tekeningen van Adriaen van der Venne en Theodor Niels, ingenieur in de staf van prins Frederik Hendrik 360
  • de citadel van Antwerpen (1832) 172
  • Ladysmith (Zuid-Afrika) (1899), zie» Boerenoorlog
  • zie ook op plaatsnaam

België (inclusief Zuidelijke Nederlanden)

Belgisch leger

  • de leeuw van de standaard van het 12e Linieregiment van het Belgische leger 1832 144
  • de Belgische pistoolmitrailleur Vigneron MZ, sinds 1953 gebruikt bij de Belgische strijdkrachten; een exemplaar in 2005 door de Politie Academie aan het Legermuseum geschonken 494 (p. 241-242)

Belgische Opstand 104, 129, 144, 159, 160, 161, 162, 163, 164, 165, 371 (p. 152-154), 488

Benningh, Albert, geschutgieter te Lübeck 17e E, gieter van de zgn. Benningh-kanonnen, twee pronkkartouwen uit 1669 191

Benthien, G.D., (1769-1836), genist van Duitse afkomst, begon in 1795 als sgt.-majoor bij de Bataafse pontonnniers en werd in 1823 majoor en bevelhebber van de pontonniers in het Nederlandse leger; levensgeschiedenis 378

Beproevingen, Afdeling, Wapensystemen en Munitie (schenker) 434 (p. 214-215)

Berckenrode de Jonge, Balthasar Florisz, tezamen met Salomon Saverij de graveur van een vogelvluchtkaart van het beleg van s-Hertogenbosch in 1629, zie» beleg

Bereden Artillerie, zie» Artillerie

Berezina (rivier in Wit-Rusland)

  • Bas Kist, Victor de Stuers (1843-1916) en Jan Hoynck van Papendrecht (1858-1933) en de gebeurtenissen bij de bruggen over de Berezina 25-29 november 1812; iconografisch onderzoek en vergelijking 392

Bergansius, J.W., Handboek ter vervaardiging der ernstvuurwerken (1862); bespreking van het boek 305

Bergen (Noord-Holland)

  • de landingen bij Bergen en Castricum door de Engelsen en de Russen in 1799; bespreking van de in 1999 heruitgegeven Atlas van de Engels-Russische Invasie van 1799 418 (p. 188)

berging van de vlaggen- en vaandelcollectie van het Legermuseum (stand: 1997) 369

Bergmann Model 1897 nr. 5 halfautomatisch pistool, zie» vuistvuurwapen

Berichthond, zie» dieren

Bern, Joseph, Erfahrungen über der Congrev[i]schen Brand-Raketen (1820); bespreking van het boek 305

Bernhard, Prins der Nederlanden (1911-2004)

  • schenkingen door een voormalig lid (op eigen wens anoniem) van de staf van Prins Bernhard als Bevelhebber der Nederlandse Strijdkrachten 1944 434 (p. 215-216)
  • benoeming van Prins Bernhard tot beschermheer van de Stichting KNLWM per 15-8-1963) [[3]]
  • de M38A1 Nekaf Jeep van Z.K.H. Prins Bernhard, door hem gebruikt als IGK tot 1976 en in 2004 geschonken aan het Legermuseum 494 (p. 253-254)
  • fotos gemaakt op 11 december 2004 door de fotograaf van het Legermuseum om in opdracht van het museum het militair ceremonieel van de begrafenis van Prins Bernhard vast te leggen 494 (257-259)
  • In Memoriam Prins Bernhard (1911-2004) 468

Berthon-boot; 1898-1914 door de KL en het KNIL gebruikt door de cavalerie voor het overzetten van paarden alsmede door de genie 327 (vervolg [met identificatie] zie 336)

Bestebreurtje, Arie, kapitein van de KL, als verbindingsofficier dienend bij de staf van Brigadier James M. Gavin, U.S. Army, commandant v.d. 82e U.S. AirborneDivision, die in september 1944 bij Groesbeek (Nijmegen) afsprong; diverse schenkingen van Bestebreurtje uit die tijd, o.a. diens eigen uitrustingsstukken 434 (p. 215-216)

Beuckelaer, Cornelis, veldprediker 180

Beukers, Cees, diens olieverfportret uit 1916 door Albert Verschuuren, tonende hem als 1e luitenant van de KL tijdens de Mobilisatie 1914-1918, toen hij in de Vesting Willemstad (Noord-Brabant) was gelegerd 494 (p. 244-245)

Bevelhebber Binnenlandse Strijdkrachten; reünie van diens staf in 1968 35

Bevelhebber der Nederlandse Strijdkrachten (Prins Bernhard, 1944-1945), zie» Bernhard

Bevoorrading, zie» logistiek

Bewakingstroepen (BT) 1944-1945

  • naamlinten, functie- en indelingsemblemen 1944-1945, afkomstig van Prins Bernhard 294

bewapening

  • de bewapening van het pantserfort Hoek van Holland (1880) 383
  • de bewapening van legereenheden en van individuele soldaten, zie ook bij de afzonderlijke korpsen, zie ook de namen van wapensoorten en van afzonderlijke wapens

bibliotheek Legermuseum, zie» collectie Legermuseum

Bijzonder Vrijwillig Landstormkorps 1915-1940; organisatie 235

Bilderbeek, E.W. van, kapitein v.h. Infanterie Regiment Doys, 1730 91

Binnenlandse Strijdkrachten (BS) 1944-1945

  • uniformen en uitrustingsstukken 35, 157
  • naamlinten, functie- en indelingsemblemen 1944-1945, afkomstig van Prins Bernhard 294

bivak, Blauwe Huzaren op, te Lochem 1903, zie» Huzaren

Black, Jeremy, korte bespreking van diens boek War and the World: military power and the fate of continents 1450-2000 418 (p. 191)

Blake, George, (auteur, 1950) zie» Zeeland

blanke wapens [op datum]

  • Harm Stevens, de Sabel [van kapitein Sinner, kolonel/eigenaar van het Zwitserse Regiment No.5, na 1771] 494 (p. 234-235)
  • Idem, Sabel met schede en draagstel; vermoedelijk van een officier van de grenadiers in het Bataafse leger, 1790-1795 494 (p. 235-237)
  • invloed van de Franse revolutie op het ontwerp van Nederlandse blanke wapens 1795-1813 246
  • Nederlandse blanke wapens (gevestwapens en stokwapens) tijdens de Tiendaagse Veldtocht 1831 165
  • de Lange sabel No.4 (M.1895) voor stukrijders der Bereden Artillerie; beschrijving van een in 2000 aangeworven officiersexemplaar 434 (p. 218-219)
  • een houten oefensabel(?) uit de Mobilisatietijd 1939-1940 434 (p. 215)
  • het embleem van twee gekruiste cavaleriesabels als schouderembleem van het Wapen der Cavalerie van het KNIL, periode 1946-1950 418 (p. 184)
  • sabel van een ambtenaar van de gemeentepolitie vóór ca. 1965 387 (p. 166-167)
  • vissenleer (segrijn) op Europese blanke wapens (greep- en schedebekleding) 414
  • blanke wapens, zie ook stokwapens» en afzonderlijke wapensoorten en -namen (b.v. jagerssabel)

Blauwe Huzaren op bivak te Lochem 1903, zie» Huzaren

Blauwe Zand; wijk in Amsterdam, toonbeeld van anti-NSB-rellen in 1937 343 (p. 115)

Blitz Buggy, bijnaam voor de Ford GP jeep, zie aldaar»

Bloembinderij, De, Haagse binderij werkzaam tussen ca. 1751 en ca. 1781, zie» Willem V

Boeginezen (Riouw-archipel) zie» vlaggen

Böhler 4,7 pag in kazemat met gietstalen koepel (Vesting Holland 1940) 298

Boekversiering, zie» Virulij van Poederoijen

Boer, C.L., (componist en kapelmeester), zie» muziek

Boerenoorlog (ca. 1896-1900)

  • op de Engelsen veroverde bajonet van het Pattern 1888 Mark II 2nd Version gemaakt door Wilkinson 294
  • Nederlandse vrijwilligers in de Boerenoorlog 1899-1900 (Hollanderkorps, Vrijwilligers uit Nederland, Europa en de U.S.A. De slag bij Elandslaagte) 382
  • de Boereninvasie in Natal in 1899 en bespreking van fotos van de slag bij Elandslaagte, het beleg van Ladysmith en de slag bij Spionkop 395
  • egodocumenten van de Nederlandse vrijwilliger L. Tröger tijdens de Boerenoorlog (tijdens de zgn. Tweede Vrijheidsoorlog 1899-1902) 433 (p. 212)

bom [mortierbommen]

  • zie» mortieren [vliegtuigbommen]
  • zie» Wereldoorlog

bombarde

  • de Leuvense bombarde; verhandeling over oorsprong en ontwikkeling van de bombarde, naar aanleiding van de verwerving van het in Leuven opgegraven 15e- of 16e-eeuwse exemplaar 445

bomwerpers en mortieren (en granaatwerpers) van het Nederlandse leger 1914-1918 251, 316, 326

Bongaertz, David François, In 1814-1816 als assistent-handtekenmeester van J.W. Pieneman aangesteld bij de Artillerie- en Genieschool te Delft 438 (p. 45)

Bonis; de guerilla tegen de bosnegers en de Bonis in Suriname 1730-1789 444

Boobytraps, zie» explosieven

Boomgeweer (1864) 142

Boreel, zie» Huzaren van Boreel

borstemblemen

  • de Special Forces Wing van het Amerikaanse leger (afkomstig uit Groesbeek 1944) 434 (p. 215-216)
  • naamlinten, functie- en indelingsemblemen der commandos, van de BT en de BS, 1944-1945, afk. van prins Bernhard (beschrijving als aanwinst) 294
  • het borstembleem voor Hogere Intendance bekwaamheid op het geklede tenue van J.L. Antonissen, luitenant-generaal van de Intendancestaf (vóór 1950) en kwartiermeester-generaal 400 (p. 136)

borstplaat (borstkuras), zie» harnas

Bos, C., te zamen met Emrik & Bonger de makers van de litho 1824-1830 vervaardigd naar het schilderij van J.W. Pieneman van de slag bij Waterloo (collectie Rijksmuseum Amsterdam) 465 (p. 332-333, 337-339)

Bosnië

  • tekeningen en schilderijen van het optreden van Nederlandse UNPROFOR-soldaten aldaar door Annie Goddijn in 1994 334
  • problemen bij vredesondersteunende operaties door Nederlandse strijdkrachten in Bosnië in 1995 490

Bourbon, C.L. de, (eigenlijk Karl Wilhelm Naundorff) uitvinder van de percussiegranaat 1845 333

Bourgondië; harnas [34], 3

Bouwkunst, zie» architectuur

Bouwman, N.A., componist, zie» muziek [-militaire]

Boys Rifle (Rifle Boys Mk. 1), zie» geweer

Braam, Jacob Pieter van, zie» Staatse vloot

Brandgranaatwerper, zie» granaatwerper

Brandweerjeep, zie» Nekaf

Breda (Noord-Brabant)

  • een in Breda opgegraven radslot, zie aldaar»
  • schilderij van de in 1920 gehouden parade door vrijwillige burgerwachten 386 (p. 165-166)
  • officieel programma van de Nationale Taptoe Breda 1998 (27 aug. t/m 5 sept.)
  • de officiersopleiding in Breda; n.a.v. het 100-jarig jubileum van de KMA 425

Breebaart, W., stadsdrukker te Hoorn, zie» schutterij

Breen, Adam van, de Franse editie uit 1618 van diens werk De Nassavsche vvapen handelinge van Schilt, Spies, Rappier, ende Targe; beschrijving als aanwinst in 2003/2004 465 (p. 334), uitgebreidere inhoudelijke beschrijving, zie 366 (p. 349- 355)

Breitner, George Hendrik (1857-1923), schilder

  • oeuvre-kwalificatie 69
  • twee schilderijen van de Veld Artillerie op manoeuvres 1880-1900, in 2003 verworven door het Legermuseum 478 (p. 194-196)

Bretagne (Frankrijk), de oorlog in, met deelneming aldaar van het Corps van Nationaal Bataafse Jagers 1794-1795 310

brieven van (door en met) soldaten

  • [geschreven brieven] van Kolonel F.H. Wagner, cdt. Van een Keizerlijk Frans infanterieregiment in Rusland 1812 aan zijn vrouw 66
  • [gesproken brieven op geluidsdragers] (gramofoonplaten) van soldaat J.G. Hoogervorst (7-December-Divisie in Nederlands-Indië in 1948); bespreking als aanwinst in 1995 343 (p. 111-112)

Brom, Atelier, edelsmeden te Utrecht, die in opdracht van de Nederlandse regering de eresabel voor generaal Eisenhower vervaardigden, die hem in 1947 namens Koningin Wilhelmina werd uitgereikt 482

Brown Bess, De, in Nederland 1813-1821 296

Browning-FN, zie» vuistvuurwapen

brugmateriaal genie, zie» genie

bruikleengevers, naamlijsten van 15, 46

B.S. (BS), zie» Binnenlandse Strijdkrachten

B.T. (BT), zie» Bewakingstroepen

Buis, zie» ontsteker

Buitenland, zie» legering en oefening van de KL in het buitenland, en zie» internationale inzet van de KL

buitenlandse legers, zie» landennaam, zie ook op naam van het desbetr. leger

bunker

  • schuilhut luchtbeschermingsdienst tijden mobilisatie 1939-1940 279 (p. 127)
  • de stelling bij Kornwerderzand, 1940-1985 201
  • kazemat met gietstalen koepel voor 4,7 pag (Vesting Holland 1940) 298

burgerwacht, vrijwillige, zie» vrijwilligers

buskogels (Middeleeuwse kogels), zie» kogel

buskruit, zie» kruit

BVL (= Bijzonder Vrijwillig Landstormkorps), zie aldaar»

Bylandt, F.H.E. graaf van, officier in het regiment lansiers No.10

Byzantium, zoals geëxposeerd in het Legermuseum, zie» expositie Legermuseum